Etxebarriko komunitate-garapenarekin konprometitutako Fundazioa gara. Gure jarduerak hainbat esparru hartzen ditu barne: haurtzaroa, nerabezaroa, gazteria, migratutako gazteak, bazterketa-egoeran dauden pertsonak, adinekoak eta familiak
Esango al diguzue nola sortu zen erakundea eta zein izan den urte hauetan zehar egin duen ibilbidea?
Harribide Fundazioa Etxebarrin sortu zen 2003an, nahiz eta haren sustraiak askoz lehenagokoak izan. San Antonio auzoko hainbat eragileren ibilbidetik sortu zen, bereziki Kukuaren Taldeak eta San Antonio Gaztedia taldeen eskutik; bi talde horiek tradizio luzea dute boluntariotzan, Hezkuntza Aisialdian eta komunitate-lanean. Haiekin batera, San Antonio Parrokia eta EDE Fundazioa ere Fundazioaren sorreraren eta Patronatuaren parte dira.
Beraz, Harribide ez zen egitura berri bat sortzeko asmotik jaio, baizik eta Etxebarrin lehendik egiten zen komunitate-lanari jarraipena eta egonkortasuna emateko eta erantzuteko gaitasun handiagoa izateko beharretik.
Hogei urte baino gehiagoko ibilbide honetan, erakundeak bilakaera handia izan du. Hasieran, gure jarduera oso lotuta zegoen haur, nerabe eta gazteekin eta Hezkuntza Aisialdiarekin; baina udalerriko errealitateak berak esku-hartzeko esparru berrietara eraman gaitu pixkanaka.
Gaur egun, haurrekin, nerabeekin, gazteekin, familiekin, migratutako gazteekin, adinekoekin eta zaurgarritasun-egoeran dauden pertsonekin egiten dugu lan, betiere ardatz berari eutsiz: hezkuntza-laguntza, parte-hartzea, inklusioa eta komunitate-garapena.
Lana ulertzeko dugun modua ere aldatu egin da. Pixkanaka, kolektibo jakinei zuzendutako proiektuak garatzetik komunitate-prozesuak sustatzen saiatzera igaro gara, pertsonak, elkarteak, ikastetxeak, zerbitzu publikoak, administrazioa eta udalerriko beste eragile batzuk elkarren artean konektatuz.
Horren adibide argia da gaur egun pertsona bati bere bizitzako hainbat etapatan zehar laguntzeko aukera dugula: ludoteketatik edo haurtzaroko programetatik hasi, Tarrasta, Talka-Mugarri edo gazteentzako eta Europako proiektuetatik igaro, eta familiei edo adinekoei zuzendutako programetaraino.
Guretzat, bilakaera hori garrantzitsua da, oso ondo azaltzen baitu Harribide gaur egun zer den: Etxebarrirekin lotura estua duen erakundea, sortzen diren beharrak identifikatzen eta komunitatearekin batera erantzunak eraikitzen saiatzen dena.
Gaur egun, zein proiektu ari zarete garatzen? Ezagutza eta ikaskuntzak
Gaur egun, jarduera-esparru zabala eta askotarikoa dugu, nahiz eta proiektu guztiak komunitate-esku-hartzearen logika beraren barruan kokatzen saiatzen garen.
Haurtzaroaren esparruan, Etxebarriko ludotekak kudeatzen ditugu, eskola-laguntza eta -indartzeko programak garatzen ditugu, ikastetxeekin eta IGEekin jarduerak egiten ditugu, baita udako hainbat programa ere. Espazio horietan, jolasa eta Hezkuntza Aisialdia hezkuntza-tresnak dira, baina baita prebentzioa, bizikidetza eta aukera-berdintasuna sustatzeko tresnak ere.
Aurre-nerabezaroan, nerabezaroan eta gaztaroan, Tarrasta Gaztegunea eta Talka-Mugarri Gaztegunea bezalako proiektuak garatzen ditugu, baita Bidelaguna, udako programak, institutuko tailerrak eta gazteen parte-hartzea sustatzeko hainbat ekimen ere. Gure helburua da gazteguneak joateko leku hutsak ez izatea, baizik eta gazteek proposatu, antolatu eta parte hartu ahal izateko eta, pixkanaka, erantzukizunak beren gain hartzeko espazioak izatea.
Migratutako gazteekin, Yala Etorkinen Harrera garatzen dugu, harrera- eta laguntza-proiektua. Bertan, hizkuntza, prestakuntza, komunitate-partaidetza, udalerriko gazteekiko harremanak eta aukeretarako sarbidea bezalako alderdiak lantzen ditugu. Inklusioa ez dugu baliabideak eskaintzera soilik mugatu nahi; harremanak, pertenentzia-sentimendua eta komunitatean benetako parte-hartzea sortzea bilatzen dugu.
Familiekin, Guraso Topagunea eta hazkuntzaren etapa desberdinetan kezka sortzen duten gaiekin lotutako beste laguntza- eta prestakuntza-ekintza batzuk garatzen ditugu: osasuna, nerabezaroa, gailu digitalen erabilera, ongizate emozionala edo familia-harremanak, besteak beste.
Azken urteotan nabarmen hazi den beste lan-ildoetako bat adineko pertsonekin egiten duguna da. Partekatu eta Lagunbarri programen bidez, nahi gabeko bakardadeari aurre egiteko eta zahartze aktiboa, gizarte-harremanak, boluntariotza eta komunitate-partaidetza sustatzeko lan egiten dugu. Partekatu proiektuak, esaterako, adineko pertsonen eta boluntarioen komunitate oso esanguratsua sortu du bere inguruan.
Era berean, Tratu On! Etxebarri garatzen ari gara, haur eta nerabeen babesean eta tratu onean aurrera egiteko komunitate-prozesua. Proiektuaren gakoetako bat da adingabeen babesa ez ulertzea erakunde espezializatuen ardura soil gisa, baizik eta komunitate osoak eta haurrek eta nerabeek parte hartzen duten espazio guztiek partekatzen duten erantzukizun gisa.
Horri guztiari gero eta garrantzi handiagoa duen Europako ildo bat gehitzen zaio. Europako Elkartasun Kidegoan eta Erasmus+ programan parte hartzen dugu, Europako boluntarioak hartzen ditugu eta trukeak, mugikortasunak, ikasketa-bisitak eta gazteen parte-hartzerako proiektuak sustatzen ditugu. Europa horrelako esperientzietan parte hartzeko aukera gutxiago izan ohi duten gazteentzat ere eskuragarri dagoen aukera izatea nahi dugu.
Horrez gain, gazte-komunikazioarekin, ongizate emozionalarekin, parte-hartzearekin, euskararekin, orientazioarekin eta enplegagarritasunarekin lotutako beste hainbat ekimen ere garatzen ari gara. Bar del Poli bezalako proiektuek ere logika berari erantzuten diote: komunitate-baliabide bat erabiltzea laneratze-aukerak sortzeko eta, aldi berean, klubekin, elkarteekin eta herritarrekin harremanak sustatzeko espazio bihurtzea.
Ziurrenik, hori guztia hobekien laburbiltzen duena da proiektuak ez ditugula konpartimentu itxi gisa ulertzen. Harribidera proiektu baten bidez iristen den pertsona batek komunitatearen barruan beste aukera, harreman eta parte hartzeko espazio batzuk aurkitu ahal izatea bilatzen dugu.
Etorkizunari begira, zein dira epe labur eta ertainean (datozen bost urteetan) aurreikusten dituzuen erronka nagusiak?
Uste dut hainbat erronka garrantzitsu ditugula aurrean.
Lehenengoa komunitate-esku-hartzearen benetako eredua sendotzea da. Proiektu asko garatzea nahiko erraza izan daiteke; zailena da proiektu horiek elkarren artean lotuta egotea, baliabide publikoekin, ikastetxeekin, elkarteekin eta herritarrekin elkarlanean aritzea, eta parte hartzen duten pertsonek rol aktiboa izatea. Gure erronka ez da nahitaez gero eta gauza gehiago egitea, baizik eta egiten duguna hobeto konektatuta egotea eta komunitate sendoagoa sortzea.
Bigarren erronka gero eta konplexuagoak diren gizarte-errealitateei erantzutea da. Adineko pertsonen bakardade-egoerak ikusten ari gara; nerabeen eta gazteen ongizate emozionalarekin lotutako zailtasunak; familien kontziliazio- eta hazkuntza-arazoak; bazterketa-modu berriak; gazteek etxebizitza edo enplegua eskuratzeko dituzten zailtasunak; gero eta konplexuagoak diren migrazio-prozesuak; eta gero eta handiagoa den gizarte- eta kultura-aniztasuna. Horrek guztiak erakunde malguak eta gero eta prestatuago dauden lantaldeak eskatzen ditu.
Haurtzaroarekin eta nerabezaroarekin lotutako erronka garrantzitsua ere badugu. Babesari eta tratu onari buruzko esparru berriak onartzea aurrerapauso handia izan da, baina orain eskubide horiek elkarteetan eta hezkuntza-, kirol-, kultura- eta komunitate-eremuetan benetako aldaketak ekar ditzaten lortu behar dugu. Hor uste dugu Tratu On! bezalako prozesuek ibilbide handia izan dezaketela.
Beste erronka bat gazteen parte-hartzea indartzea izango da. Gazteak ezin dira zerbitzu edo jardueren erabiltzaile hutsak izan. Erabakietan parte hartzeko, proiektuak diseinatzeko, erantzukizunak hartzeko eta erakundeekin zein komunitatearekin benetako solaskidetza-espazioak izateko aukera izan behar dute.
Harribideren Europako eta nazioarteko dimentsioan ere aurrera egiten jarraitu nahi dugu. Europak mugikortasuna, ikaskuntza, metodologien trukea eta aukera berriak eskain ditzake; baina gure helburua da aukera horiek, bereziki, haietara iristeko zailtasun handiagoak izan ohi dituzten gazteengana heltzea.
Euskararekin eta kultura-aniztasunarekin lotutako erronka ere badugu. Gero eta anitzagoak diren udalerri eta gizarte batean, euskara harremanetarako, parte-hartzerako eta komunitatea eraikitzeko hizkuntza izango den espazioak sortzeko gai izan behar dugu, eta, aldi berean, hizkuntza- eta kultura-ibilbide oso desberdinak dituzten pertsonak barne hartu.
Eta, azkenik, ziurrenik Hirugarren Sektoreko edozein erakunderen erronka handienetako bat dago: erakundeen eta lantalde profesionalen jasangarritasuna. Finantzaketa-eredu egonkorrak, lan-baldintza egokiak, talentu profesionala erakartzeko eta zaintzeko gaitasuna eta etengabeko ziurgabetasunean bizi gabe berritzeko aukera emango duten egiturak behar ditugu.
Hori guztia, Harribiderentzat funtsezkoa den zerbait galdu gabe: gertutasuna. Hazi gaitezke, profesionalizatu, Europako proiektuetan parte hartu edo zerbitzu berriak geure gain hartu; baina ez dugu galdu nahi lurraldea ezagutzeko, pertsonei entzuteko eta Etxebarrin gertatzen denaren aurrean erantzuteko dugun gaitasuna.
Banatu erronkak azpititulutanIndartu azken ondorioa eta mezua
Zer ekarpen egiten dizue GIZARDATZeko kide izateak?
Harribiderentzat, Gizardatz bezalako sare bateko kide izateak balio handia du, tokiko ikuspegitik harago joateko eta askoz zabalagoa den zerbaiten parte garela ulertzeko aukera ematen digulako: Bizkaiko eta Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren parte, hain zuzen ere.
Gurea bezalako erakunde batek gaitasun handia izan dezake bere lurraldea ezagutzeko eta proiektuak garatzeko, baina badira bakarka nekez landu daitezkeen gaiak: sektoreko lan-baldintzak, zerbitzuen finantzaketa, administrazioekiko itun-ereduak, araudi-aldaketak, erakundeen profesionalizazioa edo egiten dugun lanaren gizarte-aitortza.
Horretan, sarea funtsezkoa da.
Gizardatzek ordezkaritza eta solaskidetza eskaintzen ditu, baina baita ezagutza, laguntza eta oso errealitate desberdinak izan arren antzeko arazoei aurre egiten dieten beste erakunde batzuekin kezkak partekatzeko espazioak ere. Bere planteamenduak, hain zuzen ere, lan-harremanen erregulazioa, erakundeen kudeaketa hobetzea eta Hirugarren Sektoreko beste sare batzuekin estrategiak elkarlanean eraikitzea uztartzen ditu.
Bereziki baloratzen dugu jarrera kolektiboak eraikitzeko aukera. Erakunde bakar batek zailtasun handiak izan ditzake bere kabuz eragin politiko eta soziala izateko; erakunde askok erronka komunak identifikatu eta diskurtso partekatua eraikitzeko gai garenean, administrazioekiko dugun solaskidetza-gaitasuna erabat bestelakoa da.
Horrez gain, erakundeen arteko ikaskuntza dago. Askotan, beste erakunde bat garatzen ari den esperientzia batek gure jardunbideak berrikusteko, arazoei aurrea hartzeko edo, ziurrenik, bakarka aurkituko ez genituzkeen irtenbideak topatzeko aukera ematen digu.
Eta logika hori zabaldu egiten da Gizardatz AISA eta Hedatzenekin HIREKINen bidez konektatzen denean. Bizkaia, Araba eta Gipuzkoako ikuspegiak partekatu ahal izateak aukera ematen digu dagoeneko lurralde jakin bati soilik ez dagozkion erronkei heltzeko, baizik eta Euskadiko Hirugarren Sektore Sozial osoari eragiten dioten erronkei.
Baina, agian, bada are garrantzitsuagoa den beste kontu bat: sektore baten parte sentitzea.
Erakunde baten egunerokoan oso erraza da kudeaketak, proiektuek, justifikazioek, lantaldeek edo premiek guztiz harrapatzea. Sareek begirada altxatzera eta erakunde bakoitzaren atzean askoz ere proiektu kolektibo zabalago bat dagoela gogoratzera bultzatzen gaituzte.
Harribiderentzat, Gizardatzeko kide izateak horixe esan nahi du: partekatzea, ikastea, gizarte-ekimenaren balioa elkarrekin defendatzea eta Hirugarren Sektore Sozial sendoagoa, aitortuagoa, jasangarriagoa eta eraldatzeko gaitasun handiagokoa eraikitzen laguntzea.
Egin testua laburrago eta zuzenagoSartu Harribideren ekarpen zehatzagoak